دستاورد مهندسی_ژنتیک در مبارزه با بیماری سلیاک
گنـدم از مهمتریـن محصولات زراعی و منبع اصلی کالری و انرژی در دنیا است و بر اساس آمار فائـو، حدود 29درصـد غلات تولیدی دنیـا در سـال 2015 را شامل شده اسـت. اما با گسـترش مصرف ایـن محصول میـزان بیماری سلیاک نیـز رو بـه گسترش میباشد، به طوریکه میزان آن نسبت بـه چند دهـه گذشته حدود چهار برابر شده است. بیماری سیلیاک یک بیماری خود ایمنی است که در افراد مستعد بیماری از نظر ژنتیکی و در اثر مصرف گندم و دیگر غلات حاوی پروتئین گلوتن مانند گندم، جو و چاودار ایجاد میشود و بـه محض ورود ایـن پروتئین به سیستم گوارش آنها، سیستم ایمنی بـدن دستور تخریب پرزهای دیواره روده کوچک که مسئول جذب مـواد غذایی هستند را صادر میکند و در نهایت بـه دلیل عدم جذب مـواد غذایی در بـدن، فرد دچار سوء تغذیه میشـود. گلیادین یا پرولامین یکی از دو پروتئین تشکیلدهنده گلوتن است. گلوتن از لحاظ زیستشناسی و شیمی یک نوع پروتئین به رنگ قهوهای کمرنگ است. گلوتن در جوانه گندم و دیگر غلات یافت میشود. ۸۰ درصد پروتئین گندم را گلوتن تشکیل میدهد. گلوتن پس از سویا مهمترین پروتئین گیاهی به شمار میآید. گلوتن از گلیادین و گلوتلین یا گلوتنین تشکیل میشود.
سادهترین راهکار برای مبـارزه با بیماری سلیاک، عـدم اسـتفاده از گنـدم در مـواد غذایـی و اسـتفاده از نان و محصولات حاوی برنـج یـا ذرت و یا سایر ترکیبات بدون گلوتن است امـا محصـولات بـدون گلوتن از نظـر بافـت، بـو و مـزه به پای محصولات گلوتندار نمیرسند، لذا لازم اسـت از آنزیمهای خاص، مکملها و امولسیفایرها استفاده شود. روش دیگر استفاده از داروهای تجزیه کننده گلوتن یـا اسـتفاده از واکسـنهای مقابلـه کننـده بـا آنتی ژن گلوتن میباشد. محققین تـلاش کردهانـد تـا از طریـق #اصلاح_نباتات کلاسیک، ارقـام گندم بـدون گلیادین یـا بـا گلیادین کم تولید کنند، اما بـه دلیل هگزاپلوئید بودن گندم نـان و همچنین پیچیدگی لوکوس گلیادین در کروموزومها بخاطر تعداد زیـاد کپی و نـوع آن در کوموزومها، ایـن کار در چند دهه اخیر قابل انجام نبوده است.
+ نوشته شده در چهارشنبه سوم آبان ۱۳۹۶ ساعت 11:16 توسط ekohan
|