ایران ایلب (Iranelab)مرجع علم و فناوری

هدایت الکتریکی آب نشان‌یدهنده میزان املاح هادی موجود در آب می‌باشد. واحد هدایت الکتریکی که آن را با EC نیز نمایش می دهند  ohm^-1 یا mho می باشد و واحد هدایت الکتریکی ویژه آب µ mho/cm (میکرو موس بر سانتیمتر) که در سیستم SI با µSiemens/cm (میکرو زیمنس بر سانتیمتر) نمایش داده می‌شود. معمولاً وقتی از وازه “هدایت الکتریکی آب” استفاده می‌شود منظور همان “هدایت الکتریکی ویژه آب” می‌باشد. با توجه به این که هدایت الکتریکی رابطه مستقیمی با TDS و نمک‌های محلول در آب دارد، لذا اندازه‌گیری آن به منظور کنترل کیفیت آب از اهمیت زیادی برخوردار است.

اندازه‌گیری هدایت الکتریکی

یکی از راه­‌های ساده تعیین غلظت املاح محلول در آب، اندازه‌گیری هدایت الکتریکی است. آب مقطر یا آب خالص تقریباً هادی جریان الکتریسیته نیست ولی اگر در آب نمک‌های ‌محلول ‌وجود ‌داشته ‌باشد، آب را هادی جریان ‌الکتریسیته می‌کند. ‌هر چه مقدار املاح حل شده در آب بیشتر باشد قابلیت هدایت الکتریکی نیز افزایش می‌یابد. به عبارت دیگر مقاومت الکتریکی آن کاهش می‌یابد. با توجه به ‌نقش درجه ‌حرارت در میزان هدایت الکتریکی آب، اندازه‌گیری‌ها نسبت به درجه حرارت استاندارد که همان ۲۵ درجه ‌سانتیگراد است بایستی اصلاح گردد. ‌هدایت ‌الکتریکی به ازای افزایش هر درجه سانتی­گراد تقریباً ۲ درصد افزایش می ‌یابد که می ‌توان آن را بصورت زیر نشان داد:

EC25 =[ECt-0.02 (t-25) ECt]

t: دمای آزمایش

‏واحدهای اندازه گیری هدایت الکتریکی

در سیستم متریک عبارتند از:

1. ‏موس بر سانتی­متر که بصورت EC ‏نشان داده می شود.
2. ‏میلی موس بر سانتی­متر که بصورت ^۳–۱۰ EC x ‏نشان داده می‌شود.
3. میکرو موس بر سانتی­متر که بصورت ^۶–۱۰ EC x ‏نشان داده می‌شود.

µmhos/cm

 mhos/cm = 1000 mmhos/cm = 1000000 µmhos/cm

‏در سیستم بین المللی (SI) واحد زیمنس بر متر (S/m) مورد استفاده قرار می گیرد ‏که تبدیل آن را میتوان به­ صورت زیر نوشت:

Siemense/meter(S/m)=10 mmohs/cm

dS/m=mmhos/cm

هدایت الکتریکی آب باران بین  ۲ تا ۱۰۰ میکر وموس بر سانتی­متر تغییر می کند و ‏در آب‌های سطحی و زیرزمینی از حدود ۹۰ میلی موس بر سانتی­متر شروع شده و به چندین هزار میکروموس می‌رسد. هدایت الکتریکی آب دریاهای آزاد حدود ۹۰۰۰۰ ‏ میکروموس است که در دریاچه­‌های شور چندین برابر دریاهای آزاد است.

‏چنان­چه آنیون­‌ها و کاتیون­‌ها بر ‌حسب ‌میلی اکی والا‌ن در لیتر بیان شده باشد، ‌مجموع آن­‌ها باید با یکدیگر برابر بوده و یا اختلاف ناچیزی داشته باشند. هر قدر مقدار یون­‌های محلول در آب بیشتر باشد، اختلاف در مجموع ذکر شده نیز بیشتر است. در هر صورت اختلاف نباید بیش از ۳۰ باشد. درصد اختلاف را می‌توان از رابطه زیر محاسبه کرد:

 %E=[(A-C)÷(A+C)]×۱۰۰

A: جمع آنیون ها بر حسب میلی اکی والانت در لیتر(Cl,SO₄,NO₃,…)

C: جمع کاتیون ها بر حسب میلی اکی والانت در لیتر(Na,K, Mg,Ca,NH₄)

نمودارهای مربوط به هدایت الکتریکی