منابع نامتعارف نفت و گاز

با گذشت زمان و کاهش تولید و نفت قابل استحصال در منابع متعارف، استفاده از منابع موجود در مخازن غیر متعارف به شدت حایز اهمیت شده است. تجمعات غیر متعارف منابعی هستند که توسط روش های مربوط به منابع متعارف از لحاظ اقتصادی قابل استحصال نیستند. در واقع منابعی با حجم زیاد و خواص مخزنی بسیار ضعیف هستند، تخلخل کمتر از ۱۰% و تراوایی مطلق گاز کمتر از یک میلی دارسی  مخازن متعارف فقط ۲۰% منابع سوخت های فسیلی را شامل می شود اما منابع غیر متعارف ۸۰% آن را در بر می گیرد. تولید این منابع با روش های متعارف ممکن نیست لذا باید از روش هایی استفاده کرد که بتواند به صورت اقتصادی این منابع را از دل زمین خارج کند مانند حفاری افقی، شکاف هیدرولیکی و روش های نوین دیگر.

 

منابع غیر متعارف توسط ۱- تجمع نفت و گاز بوسیله نفوذ، ۲- وجود همزمان مخزن و منشا، ۳- توزیع پیوسته یا شبه پیوسته و ۴- خروج طبیعی غیر اقتصادی مشخص می شوند.

مهم ترین تفاوت بین تجمع نفتی پیوسته و معمولی می تواند در تعریف تله، بازه توزیع، تماس نفت و گاز، تماس آب و نفت و فشار سیستم باشد. به عبارت دیگر جرگه‌ی نفتی پیوسته دارای تله‌های نامرئی پیوسته هستند و در مخازن وسیع تجمع یافته‌اند، در حالی که تجمعاتمتعارف  نفت دارای تله‌های مرئی و شکل مشخص هستند. جرگه نفتی پیوسته به عنوان نفت و گازهای غیر متعارفی که در مخازن وسیع غیر متعارف بدون تله قابل مشاهده، که کاملاً با نفت های معمولی متفاوت است، ته‌نشین شده‌اند..

تشکیل نفت بصورت مایع معمولاً در نواحی نظیر ایران، عربستان و عراق که امکان رسوخ نفت به لایه‌های پایین‌تر در آن وجود دارد رخ می‌دهد. اما در برخی اماکن دیگر نظیر کانادا که در آن بستر سنگی یکنواخت و معمولاً نزدیک به سطح زمین وجود دارد نفت در همان لایه‌های بالایی باقی می‌ماند و و با مواد محیطی مانند ماسه مخلوط شده و در طول زمان به شکل جامد در می‌آید.

انواع منابع غیر متعارف

 

  1. نفت ماسه های فشرده  (Tight-sandstone oil)
  2. گاز ماسه های فشرده  (Tight-sandstone gas)
  3. نفت شیلی  (Shale oil)
  4. گاز شیلی  (Shale gas)
  5. متان زغال سنگی  (Coal bed methane) 
  6. نفت های کربناته حفره- شکاف  (Fracture-cavity carbonate petroleum)
  7. گاز و نفت آتشفشانی حفره- شکاف  (Fracture-cavity volcanic rock petroleum)
  8. گاز زیستی  (Biogenetic gas)
  9. هیدرات گاز طبیعی     (Natural gas hydrate)
  10. منبع : http://www.parsoomashoil.com/reservior-characterization/reservior-rock-charecterization/55-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B2%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D9%88-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81.html